In de zorg bestaat de neiging om bij elk nieuw vraagstuk een nieuwe oplossing te bedenken. Nieuwe standaard, nieuw platform, nieuw stelsel. Het resultaat: een landschap vol eilanden die maar moeizaam met elkaar communiceren. Nictiz kiest met zijn nieuwe advies voor een andere aanpak.
In een recent adviesrapport stelt Nictiz voor om de bestaande landelijke afspraken voor gegevensuitwisseling in de acute zorg uit te breiden naar de acute verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT) en de geestelijke gezondheidszorg (ggz), in plaats van nieuwe oplossingen te ontwikkelen.
Uit een verkenning blijkt dat een groot deel van de bestaande afspraken en standaarden ook binnen deze sectoren bruikbaar is. Het gaat om concrete bouwblokken: verwijzingen, het opvragen van spoedsamenvattingen en rapportages na een beoordeling. De basis is er. Wat ontbreekt, zijn de aanvullingen.
Vooral in de VVT ontbreken nog afspraken om in acute situaties een spoedsamenvatting bij een zorgorganisatie op te vragen. De ggz is op dit punt verder gestandaardiseerd. Nictiz adviseert ook om ambulance-inzetten alleen mee te nemen wanneer deze direct onderdeel zijn van de afhandeling van een acute zorgvraag — een pragmatische afbakening die de complexiteit beheersbaar houdt. Het adviesrapport is inmiddels aangeboden aan betrokken partijen. Besluitvorming over verbreding van de Richtlijn Gegevensuitwisseling acute zorg volgt nog. Daarna moeten de benodigde gegevens verder worden uitgewerkt en in de praktijk worden getoetst.
Het Nictiz-advies weerspiegelt iets wat in de zorgdatawereld breed wordt erkend maar weinig consequent wordt toegepast: hergebruik van bestaande standaarden is efficiënter, goedkoper en leidt tot meer interoperabiliteit dan het steeds opnieuw uitvinden van het wiel.
Dat geldt zeker in de acute keten, waar snelheid en betrouwbaarheid doorslaggevend zijn. Een zorgverlener die in een acute situatie met een patiënt uit de ggz of VVT te maken krijgt, heeft geen baat bij een nieuwe standaard die over twee jaar klaar is. Die heeft baat bij een werkende koppeling vandaag.
De uitdaging is nu om het besluitvormingsproces niet te laten verzanden. Nictiz heeft het advies aangeboden; de bal ligt nu bij de betrokken partijen. De ervaring leert dat juist dit de fase is waarin momentum verloren gaat.