Wie wil weten hoe het landelijk staat met armoede en schulden, moet langs 342 gemeenten, die dat elk op hun eigen manier vastleggen. Het CBS wil daar in het project Data Delen, Armoede en Schulden één landelijk beeld van maken. Volgens het CBS betekent dat nu nog vaak: gegevens klaarzetten en met de hand uploaden, wat tijd kost en fouten in de hand werkt. Aanleveren via een API haalt een groot deel van dat handwerk weg.Klinkt als een opgelost probleem. Het is het begin van een ander probleem.
De overstap verandert niets aan de gegevens zelf, alleen aan de route. In plaats van een heel bestand te versturen, houdt de gemeente de data in eigen beheer en deelt ze alleen wat vooraf is afgesproken. Dat levert een nieuwe vraag op: hoe stel je vast dat de vrager is wie hij zegt te zijn, en dat hij bij precies deze gegevens mag?
Het principe data bij de bron levert vanzelf veel koppelingen op tussen bronhouders en afnemers. Maakt elke partij daarbij eigen keuzes voor beveiliging, monitoring en logging, dan moeten partijen bij elke nieuwe koppeling opnieuw afspraken maken. Dat kost tijd en geld en is foutgevoelig. Ruben Dood, Chief Data Officer bij het CBS, benadrukt dat dit project niet op zichzelf staat. Elk nieuw project voegt koppelingen toe, en daarmee groeit het beheer.
Federated Service Connectivity (FSC) legt die afspraken vast in een standaard. API’s staan in een directory waar ze te vinden zijn, toegang wordt vastgelegd in een digitaal contract, beveiligde proxies (inway en outway) ontvangen en versturen de gegevensstromen en logging is onderdeel van de standaard. In het CBS-project hoeft een gemeente daardoor niet af te gaan op een afzendernaam: wie er vraagt en welke API diegene mag aanroepen, ligt vooraf vast. En omdat één FSC-voorziening meerdere API’s kan bedienen, houdt dat volgens Dood het geheel overzichtelijk en kan het op termijn kosten schelen.
Voor uitwisseling tussen overheidsorganisaties is FSC bovendien geen keuze meer. De standaard is een verplicht onderdeel van het Digikoppeling REST API-profiel, waarvoor het beleid ‘pas toe of leg uit’ geldt. Sinds de release van 21 april 2026 verwijst dat profiel naar FSC 2.0.
Een standaard voor verbindingen lost niet alles op. Dood is daar open over: gemeenten verschillen nog in gegevens én in techniek, dus niet iedere gemeente kan direct op API’s overstappen. Gemeenten kunnen kiezen: zelf ontsluiten, of dat laten doen door een datahub. Het project werkt daarom ook aan gedeelde definities en aan het uitgangspunt dat je alleen vraagt wat je nodig hebt. Een voorbeeld dat Dood geeft: om te zien of iemand meerderjarig is, is niet per se een geboortedatum nodig. Soms volstaat een ja of nee.
Koppelingen bouwen en beheren is waar SureSync al jaren mee bezig is. Wie dat doet, kent het patroon: de eerste koppeling is een project, de dertigste een beheerprobleem. Hoe eerder je afspraken over toegang en logging centraal regelt, hoe minder je later hoeft in te halen.
Wil je weten wat dat voor jouw organisatie betekent? Plan een gesprek met een van onze experts.