Dit artikel is gebaseerd op het nieuwsbericht "Voorbereiden op de EHDS? Regel betrouwbare toegang met eIDAS" van het programma eIDAS in de zorg (14 juli 2026). De uitspraken van Saskia Dalhuisen komen uit dat nieuwsbericht.
De EHDS krijgt de meeste aandacht, maar wie de wetgeving goed leest ziet dat er een tweede Europese verordening onder ligt: eIDAS. Zonder betrouwbare digitale identiteit werkt geen enkele van de EHDS-rechten. En de deadlines komen dichterbij.
In het nieuwsbericht van het programma eIDAS in de zorg legt Saskia Dalhuisen, jurist binnen dat programma, uit dat artikel 16 van de EHDS databeschikbaarheid en digitale identiteit onlosmakelijk maakt. Beschikbaarheid van gegevens zegt niets zolang niet vaststaat wie ze inziet, in welke rol, namens wie en met welk digitaal bewijs. eIDAS regelt precies dat kader.
Voor zorgorganisaties komen daar concrete verplichtingen uit voort. De Europese Digitale Identiteit, ofwel de EDI-wallet, krijgt een wettelijke acceptatieplicht. Elk patiëntenportaal en elke digitale zorgdienst moet straks ondersteunen dat burgers via hun wallet inloggen. Maar in hetzelfde nieuwsbericht benadrukt Dalhuisen dat het niet stopt bij inloggen. Per zorgproces moet worden vastgesteld wie toegang vraagt, in welke rol, namens wie, welke bevoegdheden nodig zijn en welk digitaal bewijs daarbij hoort.
Op stelselniveau raken EHDS en eIDAS elkaar op meer plekken. Het programma eIDAS in de zorg benoemt in dat nieuwsbericht drie plekken waar dat concreet wordt. De Gezondheidsdata-autoriteit krijgt taken rond toegang tot en hergebruik van gezondheidsdata, waarbij eIDAS de betrouwbaarheid ondersteunt. De dienst voor toegang wordt de digitale route waarmee burgers hun EHDS-rechten uitoefenen. Het NCPeH-knooppunt regelt grensoverschrijdende uitwisseling en leunt op dezelfde infrastructuur.
Wie EHDS-implementatie op de agenda heeft staan, doet er goed aan eIDAS niet als losse verplichting te behandelen. De rollen, bevoegdheden en digitale bewijzen die eIDAS vereist raken vrijwel elk implementatietraject rond databeschikbaarheid. Organisaties die dit vanaf dag één meenemen, voorkomen dat ze straks een prachtige gegevensdienst hebben die niemand op een betrouwbare manier kan gebruiken.
Meer weten? Lees het volledige nieuwsbericht van het programma eIDAS in de zorg: Voorbereiden op de EHDS? Regel betrouwbare toegang met eIDAS.