De herziene ESRS zijn definitief. De Europese Commissie publiceerde de standaarden op 21 september 2026 in het Publicatieblad van de EU en op 10 november 2026 zijn ze in werking getreden. Voor iedereen die worstelt met de duurzaamheidsrapportage is dat goed nieuws: de nieuwe versie is korter, bevat minder overlap en telt ongeveer 61 procent minder verplichte datapunten.
Verplicht zijn de nieuwe standaarden pas vanaf boekjaar 2027. Voor boekjaar 2026 moet je wel al een keuze maken.
De rode draad in de herziening: meer ruimte om te rapporteren over wat er écht toe doet. Je duurzaamheidsverslag moet een eerlijk beeld geven van de belangrijkste effecten, risico's en kansen. Informatie die niet materieel is, hoef je er in principe niet in op te nemen. Dekken de ESRS een belangrijk onderwerp onvoldoende, dan voeg je zelf bedrijfsspecifieke informatie toe.
Voor de materialiteitsanalyse zelf heb je meer opties. Naast de analyse per effect, risico en kans mag je top-down werken. Je begint dan bij je strategie, bedrijfsmodel, sectoren, landen en waardeketen. Beide benaderingen combineren mag ook.
Je hoeft niet altijd bij elke leverancier zelf gegevens op te halen. Onder voorwaarden mag je sectordata, regionale gemiddelden, steekproeven of schattingen gebruiken. Wel leg je uit welke keuzes en aannames je hebt gemaakt. Ook aan de kant van je leveranciers verandert iets. Kleinere bedrijven in je keten die zelf niet rapportageplichtig zijn, mogen vanaf boekjaar 2027 weigeren meer informatie aan te leveren dan de Vrijwillige Standaard vraagt.
Met een goede reden mag je afwijken van de standaardindeling. Een managementsamenvatting en aparte bijlagen zijn mogelijk. Informatie over de EU-taxonomie mag in een aparte bijlage bij het bestuursverslag.
Meer vrijheid betekent ook meer verantwoording. Je moet kunnen uitleggen welke keuzes je hebt gemaakt, waarom die bij je organisatie passen en wat het effect is van vereenvoudigingen of beperkingen in de scope.
De herziene ESRS zijn verplicht voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Voor boekjaar 2026 geldt een overgangsregeling met drie routes. Welke route je kiest, vermeld je in je duurzaamheidsverslag.
Blijven werken met de ESRS van 2023. Dat kost nu weinig extra werk, maar je benut de vereenvoudigingen nog niet.
De ESRS van 2023 gebruiken, aangevuld met een aantal vereenvoudigingen uit de nieuwe versie. Dat geeft minder druk en ruimte om ervaring op te doen. Je moet je keuze wel goed documenteren.
Direct overstappen op de nieuwe ESRS. Je hebt meteen profijt van de vereenvoudigingen, maar moet mogelijk snel je processen en rapportagestructuur aanpassen.
Voor organisaties die niet onder de CSRD vallen, is de Vrijwillige Standaard (Voluntary Standard) nu ook definitief. Daarmee rapporteer je transparant zonder wettelijke plicht, zodat je beter kunt reageren op vragen van klanten, financiers en andere partijen in de keten.
Buitenlandse bedrijven met flinke activiteiten in de EU doen er goed aan de ontwikkeling van ESRS-40a te volgen. Die standaard is nog een ontwerp.
Bekijk je dubbele materialiteitsanalyse nog eens kritisch.
Controleer je datapunten, ketengegevens en interne beheersing.
Kies op tijd de overgangsroute die bij je past.
Ga na wat de wijzigingen betekenen voor je systemen, KPI-definities en vergelijkende cijfers.
Meer flexibiliteit klinkt prettig, maar vraagt ook om overzicht. Vastleggen welke keuzes je maakt, op welke data ze zijn gebaseerd en wie waarvoor verantwoordelijk is, wordt belangrijker. Het ESG-managementplatform van SureSync brengt CO₂-berekeningen, KPI-monitoring, dashboards en audits samen, zodat je die onderbouwing op één plek bijhoudt.
Wil je weten hoe dat er voor jouw organisatie uitziet? Neem contact op. Op de hoogte blijven van CSRD en ESRS? Meld je aan voor de Groenbrief.