Choose language

De nieuwe ESRS zijn er: minder rompslomp, meer eigen keuzes

De herziene ESRS zijn definitief. De Europese Commissie publiceerde de standaarden op 21 september 2026 in het Publicatieblad van de EU en op 10 november 2026 zijn ze in werking getreden. Voor iedereen die worstelt met de duurzaamheidsrapportage is dat goed nieuws: de nieuwe versie is korter, bevat minder overlap en telt ongeveer 61 procent minder verplichte datapunten.

Verplicht zijn de nieuwe standaarden pas vanaf boekjaar 2027. Voor boekjaar 2026 moet je wel al een keuze maken.

Meer ruimte voor wat materieel is

De rode draad in de herziening: meer ruimte om te rapporteren over wat er écht toe doet. Je duurzaamheidsverslag moet een eerlijk beeld geven van de belangrijkste effecten, risico's en kansen. Informatie die niet materieel is, hoef je er in principe niet in op te nemen. Dekken de ESRS een belangrijk onderwerp onvoldoende, dan voeg je zelf bedrijfsspecifieke informatie toe.

Voor de materialiteitsanalyse zelf heb je meer opties. Naast de analyse per effect, risico en kans mag je top-down werken. Je begint dan bij je strategie, bedrijfsmodel, sectoren, landen en waardeketen. Beide benaderingen combineren mag ook.

Minder jagen op data in de keten

Je hoeft niet altijd bij elke leverancier zelf gegevens op te halen. Onder voorwaarden mag je sectordata, regionale gemiddelden, steekproeven of schattingen gebruiken. Wel leg je uit welke keuzes en aannames je hebt gemaakt. Ook aan de kant van je leveranciers verandert iets. Kleinere bedrijven in je keten die zelf niet rapportageplichtig zijn, mogen vanaf boekjaar 2027 weigeren meer informatie aan te leveren dan de Vrijwillige Standaard vraagt.

Met een goede reden mag je afwijken van de standaardindeling. Een managementsamenvatting en aparte bijlagen zijn mogelijk. Informatie over de EU-taxonomie mag in een aparte bijlage bij het bestuursverslag.

Elke keuze moet je kunnen uitleggen

Meer vrijheid betekent ook meer verantwoording. Je moet kunnen uitleggen welke keuzes je hebt gemaakt, waarom die bij je organisatie passen en wat het effect is van vereenvoudigingen of beperkingen in de scope.Banner Groenbrief (1)

Voor boekjaar 2026 kies je uit drie routes

De herziene ESRS zijn verplicht voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Voor boekjaar 2026 geldt een overgangsregeling met drie routes. Welke route je kiest, vermeld je in je duurzaamheidsverslag.

  1. Blijven werken met de ESRS van 2023. Dat kost nu weinig extra werk, maar je benut de vereenvoudigingen nog niet.

  2. De ESRS van 2023 gebruiken, aangevuld met een aantal vereenvoudigingen uit de nieuwe versie. Dat geeft minder druk en ruimte om ervaring op te doen. Je moet je keuze wel goed documenteren.

  3. Direct overstappen op de nieuwe ESRS. Je hebt meteen profijt van de vereenvoudigingen, maar moet mogelijk snel je processen en rapportagestructuur aanpassen.

Geen CSRD-plicht? Dan is er de Vrijwillige Standaard

Voor organisaties die niet onder de CSRD vallen, is de Vrijwillige Standaard (Voluntary Standard) nu ook definitief. Daarmee rapporteer je transparant zonder wettelijke plicht, zodat je beter kunt reageren op vragen van klanten, financiers en andere partijen in de keten.

Buitenlandse bedrijven met flinke activiteiten in de EU doen er goed aan de ontwikkeling van ESRS-40a te volgen. Die standaard is nog een ontwerp.

Jouw checklist voor nu

  • Bekijk je dubbele materialiteitsanalyse nog eens kritisch.

  • Controleer je datapunten, ketengegevens en interne beheersing.

  • Kies op tijd de overgangsroute die bij je past.

  • Ga na wat de wijzigingen betekenen voor je systemen, KPI-definities en vergelijkende cijfers.

Flexibiliteit vraagt om overzicht

Meer flexibiliteit klinkt prettig, maar vraagt ook om overzicht. Vastleggen welke keuzes je maakt, op welke data ze zijn gebaseerd en wie waarvoor verantwoordelijk is, wordt belangrijker. Het ESG-managementplatform van SureSync brengt CO₂-berekeningen, KPI-monitoring, dashboards en audits samen, zodat je die onderbouwing op één plek bijhoudt.

Wil je weten hoe dat er voor jouw organisatie uitziet? Neem contact op. Op de hoogte blijven van CSRD en ESRS? Meld je aan voor de Groenbrief.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over de herziene ESRS. Staat je vraag er niet tussen? Neem gerust contact met ons op.

 

Contact opnemen

De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) is de Europese richtlijn die bepaalt welke organisaties over duurzaamheid moeten rapporteren. De ESRS (European Sustainability Reporting Standards) zijn de standaarden die bepalen wat je rapporteert en hoe. De CSRD zegt dus dat je moet rapporteren, de ESRS beschrijven de inhoud.

Bij een dubbele materialiteitsanalyse kijk je vanuit twee kanten. Welke impact heeft je organisatie op mens en milieu (impactmaterialiteit)? Welke duurzaamheidsonderwerpen hebben financiële gevolgen voor je organisatie (financiële materialiteit)? Een onderwerp is materieel als het aan minstens een van beide voldoet. De uitkomst bepaalt waarover je rapporteert.

Vanaf boekjaar 2027 vallen alleen ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en meer dan 450 miljoen euro netto-omzet onder de rapportageplicht van de CSRD. Zij rapporteren volgens de herziene ESRS. De eerste verslagen over boekjaar 2027 verschijnen in 2028.

De Vrijwillige Standaard is een eenvoudigere standaard voor organisaties die niet onder de CSRD vallen, maar wel willen of moeten laten zien hoe ze presteren op duurzaamheid, bijvoorbeeld omdat klanten of financiers erom vragen. De standaard bepaalt vanaf boekjaar 2027 ook hoeveel informatie rapportageplichtige bedrijven bij kleinere ketenpartners mogen opvragen.

ESRS-40a is de ontwerpstandaard voor groepen van buiten de EU met flinke activiteiten in de EU. De standaard is nog niet vastgesteld en is bedoeld voor boekjaren die op of na 1 januari 2028 beginnen.

Categories

Related blog posts