De Data Act in de praktijk
Organisaties kennen de Data Act steeds beter, maar actie blijft achter
Sinds september 2025 geldt de Europese Data Act. Toch weet slechts 14% wat de wet betekent én welke aanpassingen nodig zijn, en zegt 52% nog te 'wachten op duidelijkheid'. Waar blijft het liggen?
Onderzoek
"De wet is niet het probleem, de vertaalslag naar de eigen organisatie wel"
Maar 7 procent noemt budget de grootste belemmering. Toch heeft slechts 9 procent alle relevante processen aangepast. Victor den Bak legt uit waar het wél op vastloopt.
Belangrijkste inzichten uit het onderzoek
Voor dit rapport spraken we met 433 beslissers en beïnvloeders uit IT, Finance, Data, Compliance en Legal, allen werkzaam bij Nederlandse organisaties met 250 medewerkers of meer. Drie ontwikkelingen zien we hierin terug.
Kennis genoeg, maar waar te beginnen?
37 procent heeft een duidelijk beeld van de impact van de Data Act, maar weet nog niet welke aanpassingen nodig zijn. Slechts 14 procent heeft beide scherp. In de uitvoering wordt die kloof nog groter: 9 procent heeft alle relevante processen aangepast, terwijl 23 procent nog niet weet welke processen onder de wet vallen. De wet zelf is helder. Wat ontbreekt is de vertaling naar de eigen organisatie: welke systemen, welke processen, wie is verantwoordelijk, en wanneer?
Geld is niet de grootste hobbel, maar capaciteit
Wie denkt dat kosten de grootste rem zijn, komt bedrogen uit. Gebrek aan capaciteit (22 procent) en onvoldoende prioriteit (19 procent) staan bovenaan. Budget sluit de lijst met 7 procent. Daarnaast erkent 78 procent dat de Data Act blootlegt hoe afhankelijk de organisatie is van legacy-systemen, en daarmee van de roadmap van leveranciers. De Data Act is dus geen IT-klus alleen. Het vraagt om organisatorische keuzes: wie krijgt het mandaat, en hoeveel capaciteit wordt echt vrijgemaakt?
Urgentie erkend, en toch wachten
66 procent erkent dat uitblijvende actie leidt tot een achterstand bij Europese datawetgeving. 65 procent zegt al concrete stappen te hebben gezet. En toch geeft 52 procent toe dat 'wachten op duidelijkheid' in de praktijk als excuus wordt gebruikt. Organisaties zien de urgentie en zijn op onderdelen begonnen, maar stellen andere beslissingen uit. Met de volgende deadline in januari 2027 wordt de ruimte om af te wachten steeds kleiner.
Ontvang het Data Sharing Report
Deze editie van het Data Sharing Report bevat het volledige onderzoek onder 433 beslissers, zeven bevindingen over kennis, implementatie, federatief databeheer en digitale soevereiniteit, de expertduiding van Victor den Bak en zes concrete aandachtspunten om van kennis naar actie te komen.
Andere edities van het Data Sharing Report:
AI in de zorg: méér dan een technologievraagstuk