In de regio Westland, Schieland en Delfland (WSD) is binnen het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord een start gemaakt met domeinoverstijgend data-onderzoek via het Gezamenlijk Regionaal Informatieplatform (GRIP), dat wordt ondersteund door Linksight. Het initiatief richt zich op het op een gecontroleerde en privacybestendige manier beschikbaar maken van data voor gezamenlijke analyse tussen zorg- en welzijnspartners in de regio.
Binnen GRIP wordt gewerkt met een gedistribueerde aanpak waarbij data niet centraal wordt opgeslagen, maar bij de bron blijft. Voorafgaand aan analyse worden gegevens die herleidbaar zijn tot personen versleuteld, waarna een netwerk van datastations wordt gebruikt om berekeningen uit te voeren. Ook tijdens het transport en de verwerking blijven gegevens versleuteld, waardoor alleen geaggregeerde uitkomsten worden gedeeld tussen partijen.
Analyse zonder centrale dataverzameling
Een belangrijk uitgangspunt van de aanpak is dat de oorspronkelijke data nooit de organisatie verlaat. In plaats daarvan wordt gewerkt met een infrastructuur waarin datastations lokaal data verwerken en alleen de resultaten van analyses delen. Dit maakt het mogelijk om inzichten te genereren over meerdere domeinen heen, zonder dat er sprake is van centrale opslag van gevoelige gegevens.
Deze werkwijze laat zien dat domeinoverstijgende samenwerking niet per definitie hoeft te leiden tot centralisatie van data. Door analyse en dataverwerking te verplaatsen naar de plek waar de data zich bevindt, ontstaat een model waarin samenwerking en privacybescherming hand in hand kunnen gaan.
Privacy by design als randvoorwaarde voor samenwerking
Naast de technische inrichting is binnen het project ook een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd. Hierin is vastgelegd onder welke juridische en organisatorische voorwaarden data op deze manier gedeeld en geanalyseerd mag worden. De DPIA vormt daarmee een belangrijk kader voor de inrichting van de gezamenlijke dataomgeving en de afspraken tussen betrokken organisaties.
De uitkomsten benadrukken dat dergelijke vormen van datadeling alleen mogelijk zijn wanneer technische maatregelen en juridische kaders nauw op elkaar aansluiten. Dit maakt het mogelijk om gevoelige zorgdata te gebruiken voor gezamenlijke analyses, bijvoorbeeld op het gebied van preventie en zorggebruik, zonder dat privacy in het geding komt.
Van inzicht naar onderbouwing van regionale samenwerking
De toepassing van GRIP in de WSD-regio laat zien hoe data-gedreven werken steeds vaker wordt ingezet om regionale samenwerking en beleidskeuzes te onderbouwen. Door inzicht te krijgen in zorgvraag en toegankelijkheid binnen de regio, ontstaat beter zicht op waar knelpunten ontstaan en waar interventies nodig zijn.
Daarnaast kan deze manier van werken bijdragen aan de onderbouwing van resultaatgerichte financiering, bijvoorbeeld binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA). Door effecten van interventies beter meetbaar te maken, ontstaat een stevigere basis voor afspraken tussen zorg- en welzijnspartijen.
Naar een nieuwe balans tussen data delen en data beschermen
Het GRIP-initiatief illustreert de beweging richting een nieuwe balans in de zorgdata-infrastructuur: enerzijds het benutten van data voor gezamenlijke inzichten, anderzijds het strikt bewaken van privacy en controle over gevoelige informatie. Door te werken met versleutelde datastromen en decentrale analyse ontstaat een model waarin samenwerking mogelijk wordt zonder dat traditionele datarandvoorwaarden worden losgelaten. Dit maakt het een relevant voorbeeld van hoe regionale samenwerkingen kunnen experimenteren met nieuwe vormen van datagebruik binnen bestaande juridische en ethische kaders.
.jpg)
